Intersubjectieve kennis
Intersubjectieve kennis is kennis die voor een grote groep gemeenschappelijk is: onafhankelijke waarnemers komen, elk vanuit hun eigen positie, tot hetzelfde oordeel. Niet één persoon beslist, en ook niet "de werkelijkheid zelf" — de overeenstemming tússen waarnemers draagt de kennis.
Waarom dit het doel van wetenschap is
Volmaakte objectiviteit is onbereikbaar: niemand kan buiten zijn eigen waarneming stappen om te controleren of die klopt. Dat is de les van het scepticisme. Wat wél kan, is je werk zó inrichten dat anderen het kunnen controleren en overdoen — en dat ze dan op hetzelfde uitkomen.
Daarom draaien twee van de vier spelregels hier rechtstreeks om:
- Transparant: je beschrijft je methode en laat je gegevens zien, zodat een ander je stappen kan narekenen.
- Betrouwbaar: wie het onderzoek herhaalt, krijgt hetzelfde resultaat.
Samen maken ze van jouw persoonlijke waarneming iets wat de groep kan toetsen. Dat is de kern van wetenschappelijke kennis.
Het gaat om onafhankelijke controle, niet om stemmen. Als honderd mensen elkaar napraten, is dat geen intersubjectiviteit — dan is het één mening, honderd keer herhaald. Pas als waarnemers onafhankelijk van elkaar tot hetzelfde komen, telt de overeenstemming.
Drie leerlingen turven onafhankelijk van elkaar dezelfde pauze met hetzelfde observatieschema en komen op vrijwel dezelfde aantallen.
Drie leerlingen turven samen aan één tafel en kijken bij elkaar af als ze twijfelen — dan controleert niemand iemand.
Hangt samen met
- Soorten kennis naast elkaar — objectief, subjectief en intersubjectief vergeleken
- Transparant en betrouwbaar — de spelregels die intersubjectiviteit mogelijk maken
- Observatieschema — hulpmiddel om verschillende waarnemers hetzelfde te laten meten